Veri Bilimi için R (2e)
Hoş geldiniz
Bu web sitesi, “Veri Bilimi için R” kitabının ikinci baskısının Türkçe çevirisidir. Bu kitapta R ile veri bilimi yapmayı öğreneceksiniz: Verilerinizi R’a içe aktarmayı, en kullanışlı yapıya getirmeyi, dönüştürmeyi ve görselleştirmeyi öğreneceksiniz.
Bu kitapta, veri bilimi için gerekli becerileri uygulamalı olarak öğreneceksiniz. Bir kimyager nasıl deney tüplerini temizlemeyi ve laboratuvarı malzemelerle donatmayı öğrenirse, siz de verileri temizlemeyi, grafikler çizmeyi ve daha pek çok şeyi öğreneceksiniz. Bunlar, veri biliminin yapılabilmesini sağlayan becerilerdir; burada her birini R ile gerçekleştirirken başvurabileceğiniz en iyi uygulamaları bulacaksınız. Zaman kazanmak için grafik gramerinden (grammar of graphics), açıklamalı programlamadan (literate programming) ve yeniden üretilebilir araştırmadan nasıl yararlanacağınızı öğreneceksiniz. Ayrıca verileri düzenlerken, görselleştirirken ve keşif amacıyla incelerken yeni bulgulara ulaşmayı kolaylaştıracak biçimde zihinsel kaynaklarınızı yönetmeyi de öğreneceksiniz.
Bu web sitesi ücretsizdir ve her zaman ücretsiz kalacaktır; içerik CC BY-NC-ND 3.0 lisansıyla sunulmaktadır. Kitabın basılı bir kopyasını edinmek isterseniz Amazon üzerinden sipariş verebilirsiniz. Kitabı ücretsiz okuyabilmeyi değerli buluyor ve karşılığında destek olmak istiyorsanız lütfen Kākāpō Recovery programına bağış yapın: R4DS’in kapağında da yer alan kākāpō, Yeni Zelanda’ya özgü ve nesli kritik tehlike altında olan bir papağan türüdür; dünyada yalnızca 244 kākāpō kalmıştır.
Başka bir dil konuşuyorsanız, kitabın birinci baskısının ücretsiz olarak sunulan şu çevirileri ilginizi çekebilir:
İkinci baskının çevirileri ise şunlardır:
Kitaptaki alıştırmalar için önerilen çözümlere https://mine-cetinkaya-rundel.github.io/r4ds-solutions adresinden ulaşabilirsiniz.
R4DS Türkçe çeviri projesinin Katılımcı Davranış Kuralları uyguladığını lütfen unutmayın. Bu kitaba katkıda bulunarak bu kurallara uymayı kabul etmiş olursunuz.
Çeviriye önsöz
Yirmi birinci yüzyılda giderek hızlanan bilgi devrimi, insan yaşamının her alanından toplanan veri miktarını katlanarak artırırken veriye erişimin demokratikleşmesi de modern dünyanın en önemli kazanımlarından biri hâline gelmiştir. Sosyal bilimlerden temel bilimlere, tıptan mühendisliğe kadar her alanda veri toplamak ve analiz etmek, geçmişte yalnızca sınırlı bir kesimin tekelindeydi. Bugün ise “büyük veri” kümelerine erişilebilmesi, bilimle uğraşmak isteyen herkes için fırsat eşitliği sağlamaktadır. Veri bilimi (data science), bu özgürleştirici ortamda tüm disiplinlerle iç içe geçen önemli bir çalışma alanı olarak doğmuştur.
Günümüz veri analisti için fırsat eşitliği sağlayan bir başka unsur da R gibi ücretsiz, açık kaynaklı ve topluluk destekli programlama dillerinin yaygınlaşmasıdır. Artık karmaşık analizler yapmak isteyen bir araştırmacının tek ihtiyacı bir bilgisayar, internet bağlantısı ve doğru kaynaklara ulaşma isteğidir.
Birinci baskının Türkçe çevirisine teşekkür
Elinizdeki çalışma, ortak bir emeğin ve kuşaklar arasında aktarılan gönüllü bir çeviri geleneğinin devamıdır. Veri Bilimi için R kitabının birinci baskısı, COVID-19 salgınından önce başlayan ve salgın yıllarının kişisel ve mesleki güçlükleri arasında tamamlanan uzun bir çalışmayla Türkçeye kazandırıldı. Bu öncü çalışma, kitabın Türkiye’de daha geniş bir okur kitlesine ulaşmasının yolunu açtı ve ikinci baskının çevirisi için değerli bir temel oluşturdu.
Birinci baskının çeviri editörleri İsmail Bekar, Nurbahar Usta ve Bilgecan Şen idi.
Birinci baskının çevirisine katkıda bulunanlar şunlardı:
- Anıl Bahar — 28. Bölüm
- Ayşe Mergenci — 7. Bölüm
- Bahar Patlar — 27. ve 29. Bölümler
- Elif Bozlak — 14. Bölüm
- Cansu Çetin — 13. Bölüm
- Cansu Ülgen — 10. Bölüm
- Dilşad Dağtekin — 3. ve 4. Bölümler
- Gökçe Ayan — 11. ve 12. Bölümler
- Gürçay Kıvanç Akyıldız — 23. Bölüm
- Gürkan Semiz — 8. Bölüm
- İsmail Bekar — 1., 2., 9., 22. ve 30. Bölümler
- Kahraman İpekdal — 19. ve 20. Bölümler
- Melike Dönertaş — 5., 6., 15. ve 16. Bölümler
- Nurbahar Usta — 17., 18., 21. ve 26. Bölümler
- Ortaç Çetintaş — 24. ve 25. Bölümler
Bu çeviriye emek veren herkese ve çalışmaya destek olan Ekoloji ve Evrimsel Biyoloji Derneği’ne gönülden teşekkür ederim. Onların gönüllü emeği olmasaydı bugün sürdürdüğümüz bu Türkçe kaynak geleneği de aynı ölçüde güçlü olmazdı.
İkinci Baskının Türkçe Çevirisi
Veri işleme, görselleştirme ve modern programlama uygulamalarının baştan sona yenilendiği bu ikinci baskının Türkçe çevirisi Taha Berk Terekli tarafından hazırlanmıştır.
Bu çalışmadaki amacım yalnızca metni Türkçeye aktarmak değil; kitabın öğretici yapısını, teknik doğruluğunu ve doğal anlatımını koruyarak R ekosistemindeki güncel yaklaşımları Türkçe okurla buluşturmaktır.
Uzun ve emek isteyen bu süreçte sabırları, anlayışları ve destekleriyle yanımda olan sevdiklerime; ayrıca bilgisini özgürce paylaşan R topluluğuna ve açık kaynak kültürüne gönülden teşekkür ederim. Bu çevirinin her satırında onların desteğinin de küçük bir izi var.
Bu çeviri bütünüyle gönüllü bir çalışmanın ürünüdür. Gözden kaçan hata ve geliştirme önerilerinizi düzeltme önerileri formu üzerinden paylaşarak bu kaynağın daha da gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.